Het doel van dit werkstuk is een onderzoek naar schrijvende vrouwen in de zeventiende eeuw. In het onderzoek houd ik me aan het voorbeeld van Catharina Questiers vooral bezig met de vraag wat voor een positie schrijvende vrouwen in de zeventiende eeuw hadden en in hoeverre ze aan maatschappelijke normen en voorstellingen van een ideaal gedrag voor de vrouw voldeden. Eerst geef ik een kort overzicht over de positie van de vrouw in de samenleving. Daarbij zal ik me vooral onledig houden met de maatschappelijke positie en functie alsook met de opleiding van vrouwen.
Dan zal ik onder het punt schrijvende vrouwen de plaats van schrijven in het leven van de vrouw nader bekijken. In de volgende punt is daarbij van belang welke thema’s de vrouwen bestudeerden en wat voor een doel ze ermee op het oog hadden. Vervolgens zal ik me met Jacob Cats en zijn werk Houwelick als een vertegenwoordiger van een patriarchale vrouwenbeeld bezighouden om ermee op de ideale voorstelling van de vrouw en de van haar gewenste maatschappelijk waarborgde leefpatroon en functie in de zeventiende eeuw te wijzen. Wezenlijk is hierbij dat over deze soort adviesliteratuur het vrouwenbeeld werd bepaald en ondersteund. Onder dat laatste punt presenteer ik Catharina Questiers als een voorbeeld van een schrijfster uit de zeventiende eeuw. Na een korte inleiding over haar persoon analyseer ik het lied Geen van beiden om tenslotte te kijken of respectievelijk in hoeverre ze en haar gedicht aan de door Cats gerepresenteerde gewenste ideaalgedrag en de maatschappelijke functie van vrouwen voldeed.
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Literatuur van vrouwen
2.1 Positie van de vrouw in de maatschappij
2.2 Schrijvende vrouwen – plaats van literair schrijven in het leven van de vrouw
2.3 Literatuur van vrouwen – thema’s en functie
3. Cats’ Houwelick als ideale voorstelling van de vrouw
3.1. Inhoud
3.2. Lezerschap en intentie
4. Catharina Questiers
4.1. Over haar persoon
4.2 Geen van beiden
4.3 De rol van de schrijfster Catharina Questiers – beantwoording aan het ideale beeld van de vrouw?
5. Slotopmerking
6. Literatuuroverzicht
Doelstelling en thematische focus
Deze studie onderzoekt de positie van schrijvende vrouwen in de zeventiende eeuw aan de hand van Catharina Questiers, met als centrale vraag in hoeverre zij konden voldoen aan de heersende maatschappelijke normen en het ideale vrouwenbeeld.
- De sociaal-maatschappelijke positie en beperkingen van vrouwen in de zeventiende eeuw.
- De rol en status van schrijven als vrijetijdsbesteding binnen de huiselijke sfeer.
- De invloed van Jacob Cats' 'Houwelick' op het patriarchale vrouwenideaal.
- De literaire activiteiten van Catharina Questiers en haar afweging tussen zelfstandigheid en maatschappelijke conventies.
Auszug aus dem Buch
4.2.Geen van beiden
In haar lied Geen van beiden, een lyrisch gedicht in strofevorm, verwoordde Catharina Questiers haar zinspreuk ‘ik min mijn vrijheid’. Op deze zinspreuk had ze in het geheel drie liederen geschreven waarbij ze in Bacchus-vreugd, het eerste lied, aan Bacchus, in het tweede lied Venus-vreugd aan Venus en in haar deerde lied Geen van beiden aan haar vrijheid de voorkeur geeft.
In Geen van beiden, bestaand uit drie strofen met telkens 10 verzen in jambische versvoeten, wijst het lyrische Ik dat in dit geval met Catharina Questiers gelijkgesteld kan worden de Bacchus- en de Venusvreugden van zich af ten gunste van de eigen vrijheid, die met vreugde aan de kunsten, het dichten en het schilderen, wordt besteed.
In de eerste strofe gaat het lyrische Ik zich ontzeggen van Venus en Bacchus. Venus, de Romeinse godin van liefde personifieert de aantrekkelijkheid, de hartstocht en het genot van lichamelijke liefde. Bacchus, de Romeinse god van wijn, vruchtbaarheid en extase symboliseert het genot van alcohol. Deze mythologische figuren die bij het publiek als bekend konden verondersteld worden, werden uit de klassieke Oudheid overgenomen wat een bewijs van kunstzinnigheid van de schrijfster en tegelijkertijd kenmerkend voor de poëzie van de zeventiende eeuw is.
Samenvatting van de hoofdstukken
1. Inleiding: Dit hoofdstuk formuleert de onderzoeksdoelstelling naar de positie van de schrijvende vrouw in de zeventiende eeuw en de verhouding tot maatschappelijke idealen.
2. Literatuur van vrouwen: Hier wordt de maatschappelijke context, de positie in het onderwijs en de plaats van literatuurbeoefening in het leven van de zeventiende-eeuwse vrouw geschetst.
3. Cats’ Houwelick als ideale voorstelling van de vrouw: Dit hoofdstuk analyseert hoe Jacob Cats via zijn werk het patriarchale vrouwenbeeld en de rol van de vrouw in het huwelijk vastlegde en propageerde.
4. Catharina Questiers: Dit gedeelte behandelt het leven en werk van Questiers en analyseert haar gedicht 'Geen van beiden' in relatie tot de destijds geldende normen voor vrouwen.
5. Slotopmerking: De auteur trekt de conclusie dat hoewel de positie van de schrijfster precair was, de thematisering van het dichterschap de beperkte zienswijzen over vrouwen enigszins uitdaagde.
6. Literatuuroverzicht: Een overzicht van de gebruikte primaire en secundaire bronnen voor dit onderzoek.
Sleutelwoorden
Catharina Questiers, zeventiende eeuw, Jacob Cats, Houwelick, schrijvende vrouwen, literatuur, maatschappelijke positie, genderrollen, dichterschap, patriarchen, Geen van beiden, vrijetijdsbesteding, cultuurgeschiedenis, emancipatie, huwelijk.
Veelgestelde vragen
Waar gaat deze wetenschappelijke studie over?
Het werk onderzoekt de maatschappelijke positie en de literaire mogelijkheden van schrijvende vrouwen in de Nederlandse zeventiende eeuw.
Wat zijn de centrale thema's?
De focus ligt op de sociale beperkingen van vrouwen, de invloed van patriarchale adviesliteratuur zoals die van Jacob Cats en de individuele strijd van schrijfsters voor autonomie.
Wat is de centrale vraagstelling?
Het hoofddoel is om te onderzoeken hoe schrijvende vrouwen in de zeventiende eeuw omgingen met hun maatschappelijke rol en of zij in staat waren te voldoen aan de heersende normen van ideaal gedrag.
Welke methode wordt in deze paper gebruikt?
De auteur hanteert een literatuurwetenschappelijke benadering waarbij een gedicht ('Geen van beiden') van Catharina Questiers wordt geanalyseerd in de context van de toenmalige sociaal-didactische normen.
Wat wordt er in het hoofdgedeelte behandeld?
Het hoofdgedeelte behandelt achtereenvolgens de positie van de vrouw in de samenleving, het ideaalbeeld zoals gepresenteerd in 'Houwelick' en de biografie en poëzie van Catharina Questiers.
Welke keywords kenmerken de tekst?
Belangrijke trefwoorden zijn Catharina Questiers, zeventiende eeuw, patriarchaat, genderrollen, literaire productie en sociale conventies.
Hoe kijkt de auteur naar Catharina Questiers als voorbeeld?
De auteur ziet Questiers als een intrigerend voorbeeld omdat zij haar dichterschap voor een lange tijd prioriteerde boven het huwelijk, wat in die tijd zeer ongebruikelijk was.
Wat is de betekenis van het gedicht 'Geen van beiden'?
Het gedicht fungeert als een thematisering van de vrije keuze van de schrijfster voor kunst en dichten boven de verplichtingen van liefde en huwelijk.
Komt de auteur tot een conclusie over emancipatie?
Ja, de auteur nuanceert dat het werk van Questiers niet direct als georganiseerde emancipatie kan worden gezien, maar wel een persoonlijke afwijzing van strikte huwelijkswetten inhoudt.
- Arbeit zitieren
- Hanka Loos (Autor:in), 2002, Schrijvende vrouwen in de zeventiende eeuw - Catharina Questiers, München, GRIN Verlag, https://www.hausarbeiten.de/document/54881
